2026 оны 03 дугаар сарын 12-ноос эхлэн “Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэнд. Автомашины техникийн үйлчилгээ, засвар. Аюулгүй ажиллагааны ерөнхий шаардлага” (MNS 7102:2026) стандарт хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхэлсэн. Энэ стандарт нь ачааны, суудлын автомашин, автобус, чиргүүлийн техникийн үйлчилгээ, урсгал засварын ажлыг гүйцэтгэдэг ашиглалтын байгууллага, засварын газар, тусгайлсан төвүүдэд мөрдөх аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг тогтоодог. Засварчин, механикч, ХАБЭА-н мэргэжилтэн бүрийн анхаарах ёстой гол зарчмуудыг товч танилцуулъя.
Засварт бэлтгэх үндсэн дүрэм. Автомашиныг засварын байранд тавихдаа дугуйнд хоёроос доошгүй тулгуур хийж бэхлэх, гар тоормосыг татаж хүнд араанд залгах шаардлагатай. Дотоод шаталтат хөдөлгүүрийн асаалтын системийг салгах, дизель хөдөлгүүрийн түлш өгөлтийг хаах, жолооны хурд дээр “Хүмүүс ажиллаж байна. Асаахыг хориглоно” гэсэн анхааруулга өлгөх ёстой. Өргөгч ашиглаж байгаа үед удирдлагын механизм дээр мөн адил анхааруулга байрлуулна.
Өргөх, зөөх ажиллагаа. 20 кг-аас илүү жинтэй агрегат, зангилааг зөвхөн өргөж-тээвэрлэх механизмын тусламжтайгаар шилжүүлнэ. Нэг тал нь өргөх механизмаар өргөгдсөн боловч нөгөө хэсэг нь тусгай тавиур дээр байрлаагүй ямар нэгэн ажлыг автомашин дээр гүйцэтгэхийг хориглодог — энэ нь автомашин гэнэт унах, эргэх эрсдэлийг үүсгэдэг гол шалтгаануудын нэг.
Шингэн, галын аюул. Шингэнээр дүүргэгдсэн эд анги, агрегатыг зөвхөн шингэнийг нь бүрэн юүлсний дараа автомашинаас буулгана. Автомашин дээрх гагнуурын ажлыг Галын аюулгүй байдлын тухай хуулийн шаардлагын дагуу гүйцэтгэх ба шатахуун, тосолгооны материалын банк, савыг гагнахын өмнө бүрэн шавхаж, уурыг цэвэрлэсэн байх ёстой. Түргэн асдаг, тэсрэх аюултай ачаа тээвэрлэдэг автомашинд засвар хийхийн өмнө газардуулга заавал хийнэ.
Аккумлятор, дугуйтай ажиллах. Аккумляторын зайг цэнэглэх, засвар хийх ажлыг зөвхөн тусгайлан тоноглосон байранд явуулна; электролит бэлтгэхдээ хүчлийг усанд аажмаар нэмнэ (эсрэгээр биш). Хэрэв дугуйн хийн даралт нормоос 40%-иас илүү буурсан бол дугуйг автомашинаас салгалгүй хийлэхийг хориглодог — цоожлох цагариг мултарч гэмтэл учруулах эрсдэлтэй тул тусгай хамгаалалттайгаар л дугуй хийлнэ.
Байр, орчны шаардлага. Засварын байрны шал тэгш, хорт бодист тэсвэртэй байх ёстой; үзлэгийн суваг, тавцан бүх уртынхаа дагуу хамгаалалтын хашлагатай байна. Хорт уур, тос ялгарах хэсгүүд (аккумлятор цэнэглэх, будаг, тос боловсруулах байр) бусад байрнаас тусгаарлагдсан, тусдаа агааржуулалттай байх шаардлагатай. Дамнуур гарцын өргөн 0.8 м-ээс доошгүй байна.
Ажилтны бэлтгэл, хяналт. Ажилтныг хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, техникийн болон галын аюулгүй дүрмээр сургаж, шалгалт авсны дараа ажилд оруулна. Урьдчилсан, ажлын байрны, 3 сард нэгээс доошгүй удаагийн давтан, мөн төлөвлөгөөт бус зааварчилгааг тогтмол өгч байх ёстой. Байгууллагын захиргаа, үйлдвэрчний эвлэлийн хороо хамтран жилд нэгээс доошгүй удаа хяналт шалгалт хийнэ.
Эх сурвалж: MNS 7102:2026 “Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэнд. Автомашины техникийн үйлчилгээ, засвар. Аюулгүй ажиллагааны ерөнхий шаардлага”, Стандарт, хэмжил зүйн газар.