Монгол улсад “ажлын байран дахь осол“-ын улмаас нас барсан хүний тоо мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн нь сүүлийн үеийн статистик мэдээллээс харагдаж байна. 2024 оны байдлаар ажлын байранд болсон осол, хурц хордлогын улмаас нийт 87 хүн амиа алдсан бөгөөд энэ тоо өмнөх оноос 50 орчим хувиар өссөн үзүүлэлт юм.
Статистик юу харуулж байна
Засгийн газрын мэдээлснээр, ослын улмаас нас барагсдын дийлэнх (71.6 хувь) эрэгтэйчүүд байгаа нь ХАБЭА эрсдэл өндөртэй, биеийн хүчний ажил давамгайлсан салбаруудад эрэгтэй ажилчид илүү их байдагтай холбоотой гэж үзэж болно. Хамгийн олон осол бүртгэгдсэн салбарууд нь:
1. Уул уурхай
2. Барилга
3. Батлан хамгаалах
4. Тээвэр
5. Агуулахын үйл ажиллагаа
Эдгээр салбарууд нь дэлхий дахинд ч “өндөр эрсдэлтэй” гэж тооцогддог салбарууд бөгөөд хүнд тоног төхөөрөмж, өндрөөс унах эрсдэл, замын хөдөлгөөн, химийн бодис зэрэг олон төрлийн аюул зэрэгцэн оршдог.
Яагаад тоо өсөж байна вэ
Тоо нэмэгдэх шалтгааныг ганц зүйлээр тайлбарлах боломжгүй ч дараах хүчин зүйлс нөлөөлж болзошгүй:
1. Эдийн засгийн идэвхжил нэмэгдэж, уул уурхай, барилгын салбарт ажлын байрны тоо, ажлын ачаалал өссөн.
2. Зарим байгууллагад эрсдэлийн үнэлгээ, сургалт, хяналт хэрэгжилтийн түвшин хангалтгүй хэвээр байгаа.
3. Осол, хурц хордлогын мэдээллийн тогтолцоо сайжирч, өмнө мэдээлэгддэггүй байсан тохиолдлууд ч бүртгэгдэж эхэлсэн байж болзошгүй (энэ тохиолдолд “тоо өссөн” нь бодит байдал дээр “илүү сайн бүртгэгдсэн” гэсэн үг байж болно).
Ямар ч шалтгаантай байсан, Засгийн газар 2025-2028 онд Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн хуулийг шинэчилж, үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалах өвчний даатгалын тогтолцоог сайжруулах төлөвлөгөөтэй байгаагаа мэдэгдсэн.
Ажил олгогч, ХАБЭА мэргэжилтэн юу хийх ёстой вэ
Энэ статистик нь зөвхөн тоо биш, ар талд нь бодит гэр бүл, амьдрал байгааг сануулдаг. Өндөр эрсдэлтэй салбарт ажилладаг байгууллага бүрийн хувьд:
1. Эрсдэлийн үнэлгээг жилд дор хаяж нэг удаа шинэчилж, өндөр эрсдэлтэй ажлын байрыг тэргүүн ээлжинд авч үзэх.
2. Шинэ ажилтан, гэрээт/дэд гүйцэтгэгчийн ажилтнуудад зориулсан танилцуулга сургалтыг хатуу мөрдөх — олон осол шинэ, туршлагагүй ажилтантай тохиолддог.
3. Ойрхон осол, жижиг хэмжээний осолд дөхсөн тохиолдлыг идэвхтэй мэдээлэх соёл бий болгох — энэ нь том осол гарахаас өмнө системийн асуудлыг олж засах боломж олгодог.
4. Осол гарсан тохиолдолд зөвхөн баримтжуулахаас гадна, бодит аналитик аргачлалаар мөрдөн шалгаж, язгуур шалтгааныг олох.
Ослыг хэрхэн зөв, системтэйгээр мөрдөн шалгахыг манай “Осол мөрдөн шалгах техник” товхимол-цувралаас дэлгэрэнгүй үзэж болно.
Эх сурвалж: Засгийн газрын мэдээлэл, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам, 2026 он.
