2026 оны 4 дүгээр сарын 28-нд Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын дэлхийн өдрийг тохиолдуулан Улаанбаатар хотноо “Эрүүл сэтгэл зүйн орчинг хангая” нэртэй үндэсний чуулган зохион байгуулагдаж, ажлын байрны сэтгэл зүйн эрсдэлийг үнэлэх, удирдахад зориулсан сэтгэл зүйн эрсдэлийн үндэсний стандарт-ыг урагшлуулсан байна. Энэ нь Монгол Улсын ХАБЭА-н тогтолцоонд анх удаа сэтгэцийн эрүүл мэндийг тулгуур чиглэл болгож буйн нотолгоо юм.
Чуулган юуны тухай байсан бэ
ХДХ-ийн Европын Холбоогоос санхүүждэг “Trade for Decent Work” төслийн хүрээнд, Монголын ХАБЭА-н Төвтэй хамтран зохион байгуулсан энэ чуулганд Засгийн газар, ажил олгогч, ажилтны байгууллага, аж ахуйн нэгж, ХАБЭА-н мэргэжилтнүүд, судлаачид, олон улсын түншлэгчид оролцсон. Чуулганы гол зорилго нь нотолгоонд суурилсан судалгааг бодит ажлын байрны үйл ажиллагаа болгон хувиргах явдал байв.
Статистик юу харуулж байна
1. ОУХБ-ын тайланд дурдсанаар, дэлхийн хэмжээнд жил бүр 840,000 гаруй хүний үхэл сэтгэл зүйн эрсдэлтэй холбоотой бөгөөд энэ нь дэлхийн ДНБ-ий 1.37 хувьтай тэнцэх эдийн засгийн хохирол учруулдаг
2. Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвийн 2019 оны судалгаагаар, Монгол хүн амын дөрөвний нэг орчим нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудалтай байдаг бөгөөд хамгийн нийтлэг нь түгшүүр, нойргүйдэл, архаг ядаргаа
3. 2024 оны судалгаагаар, нийтийн аж ахуйн салбарын ажилтнуудын 36.2 хувь нь сэтгэл зүйн дарамтад өртдөг гэж мэдэгдсэн бол 48.1 хувь нь өөрийн ажлын байрны тодорхойлолтоос давсан үүрэг хариуцлагын улмаас стресст ордог гэжээ
Шинэ стандарт юу өгөх вэ
Чуулганаар урагшлуулсан стандарт нь олон улсын жишигт нийцсэн, бүтэцтэй, нотолгоонд суурилсан аргачлал бөгөөд байгууллагууд:
1. Өөрийн бодлого, бодит ажлын нөхцлийг харьцуулан дүгнэх
2. Оноон системээр арга хэмжээг эрэмбэлэх (сайн туршлагаа хадгалахаас эхлээд яаралтай сайжруулалт хийх хүртэл)
3. Ажлын ачааллыг зөв төлөвлөх, манлайлал, харилцааг бэхжүүлэх, ажил-амьдралын тэнцвэрт байдлыг дэмжих зэрэг тодорхой арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх боломж олгодог
Яагаад чухал вэ
Монголын ХАБЭА-н тогтолцоо уламжлалт байдлаар бие махбодийн эрсдэл (унах, цахилгаан гэмтэл, химийн бодис)-д голчлон анхаардаг байсан бол энэ чуулган нь сэтгэл зүйн эрсдэлийг үндэсний стандартын түвшинд албан ёсоор тусгаж эхэлсэн чухал алхам юм. Оролцогчид сэтгэл зүйн эрсдэлийн менежментийг байгууллагын өдөр тутмын ажил, үндэсний ХАБЭА-н тогтолцоонд урт хугацаанд тусгах шаардлагатайг онцолсон бөгөөд энэ нь ХАБЭА-н дүрэм журмын биелэлтийг сайжруулахаас гадна ажилтны сайн сайхан байдал, байгууллагын бүтээмжид эерэгээр нөлөөлнө гэж үзжээ.
Эрсдэлийн үнэлгээг системтэй хийх арга зүйн талаар манай “Осол мөрдөн шалгах техник” товхимол-цувралаас дэлгэрэнгүй үзэж болно.
Эх сурвалж: Олон Улсын Хөдөлмөрийн Байгууллага (ILO), “Mongolia advances action on psychosocial risks at work through new national standard”, 2026 оны 4 дүгээр сарын 28.
