2026 оны 03 дугаар сарын 12-ноос эхлэн “Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй. Галын түймрээс хамгаалах. Галын аюулгүй байдал, ерөнхий шаардлага” (MNS 4244:2026) стандарт хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхэлсэн. Энэ стандарт нь үйлдвэрлэл, үйлчилгээ, барилгын салбарын аль ч байгууллагад галын аюулгүй байдлыг хангах, хүн ам, эд хөрөнгийг хамгаалах ерөнхий шаардлагыг тогтоодог. ХАБЭА-н мэргэжилтэн бүрийн мэдэж байх ёстой гол зарчмуудыг товч танилцуулъя.
Галын аюулыг үүсгэдэг хүчин зүйлс. Стандартын дагуу ажлын байранд дараах эрсдэлтэй хүчин зүйлсийг ялгаж тогтоодог: ил гал ба оч, орчны температур нэмэгдэх, шаталтын хортой бодис, утаа, хүчилтөрөгчийн хэмжээ багасах, барилгын хийц эд ангийн уналт, тэсрэлт дэлбэрэлт. Эдгээрийг тодорхойлж чадвал урьдчилан сэргийлэх ажил илүү үр дүнтэй болно.
Шатах орчныг зайлуулах. Гал гарахаас урьдчилан сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга бол шатах орчинг үүсгэхгүй байх юм: шатдаггүй материалыг аль болох ихээр ашиглах, шатах бодис материалыг хамгийн бага хэмжээгээр, аюулгүй байдлаар хадгалах, шатамхай хий уур тоосыг асах заагаас доогуур түвшинд байлгах, шатах бодистой тоног төхөөрөмжийг осол гарсан үед хурдан салгах боломжтой байлгах.
Гал гаргах эх үүсвэрийг зайлуулах. Цахилгаан тоног төхөөрөмжийг стандартын шаардлага хангасан, тэсрэх аюулгүй байдлаар ашиглах; статик цахилгааны цэнэг алдагдахаас хамгаалах; барилга байгууламжийг аянга цахилгаанаас хамгаалах; тоног төхөөрөмжийн гадаргуугийн халалтыг зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс доогуур байлгах — эдгээр нь гал гаргах эх үүсвэрийг арилгах үндсэн арга хэмжээ юм.
Гал эсэргүүцэх хамгаалалт. Тохирсон төрлийн гал унтраах хэрэгсэл, автомат галын дохиолол, унтраах тоног төхөөрөмж ашиглах; барилгын материал, хийц бүтээцийг галд тэсвэртэй байлгах; гал тархахаас хязгаарлах хаалт тавих; хүн бүрийн болон нийтийн хамгаалах хэрэгсэл (амьсгалын аппарат, утаанаас хамгаалах хэрэгсэл) бэлэн байлгах шаардлагатай.
Хүмүүсийг авран гаргах бэлэн байдал. Аврах зам, гарцын хэмжээ хүн амд хүрэлцэхүйц байх, гарц саадгүй байх ёстой бөгөөд шаардлагатай үед гэрлэн болон дуут дохиогоор хүмүүсийн хөдөлгөөнийг зохицуулна. Эвакуацийн зам гарцыг бараа материалаар бөглөх, хаах нь стандартын ноцтой зөрчил.
Байгууллагын түвшинд авах арга хэмжээ. Ажилтнуудад галын аюулгүйн сургалтыг ажлын байран дээр нь тогтмол зохион байгуулах; гал гарсан үед хүмүүсийн үйл ажиллагаа, галын аюултай бодис материалтай харьцах журам, зааврыг боловсруулж мөрдүүлэх; шаардлагатай хүн хүч, техник хэрэгсэлтэй галын нэгж/хариуцагчтай байх — эдгээр нь техник зохион байгуулалтын үндсэн арга хэмжээ.
Товчхондоо: галын аюулгүй байдал гэдэг нь ганцхан гал унтраагуураар хязгаарлагдахгүй, харин шатах орчин, оч гаргах эх үүсвэр, барилгын хамгаалалт, хүний бэлэн байдал гэсэн дөрвөн түвшинд нэгэн зэрэг анхаарах цогц ажил юм.
Эх сурвалж: MNS 4244:2026 “Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй. Галын түймрээс хамгаалах. Галын аюулгүй байдал, ерөнхий шаардлага”, Стандарт, хэмжил зүйн газар.
